logo_djoko
Jean-Francois Roebers | update 02-05-2020

herhaal en oefen

Voor het beheersen van een vaardigheid is oefening nodig. Eenvoudig gezegd: herhaal een handeling vaak om het beter onder de knie te krijgen. Zo heb je leren praten, fietsen en een dtp-programma gebruiken. Toch is het iets ingewikkelder: een kind leert een taal niet zonder antwoord van een ouder persoon. Leren fietsen heeft vertrouwen nodig en misschien hulpmiddelen, zijwieltjes bijvoorbeeld. En dtp-software heeft een leercurve waarbij je misschien jarenlang een omslachtige manier gebruikt ipv een slimmere aanpak. Door een handeling op een verkeerde manier te herhalen, studeer je de fout in. Wat zijn de voorwaarden van een goede oefening?

We noemen iets een oefening als je zonder veel complexe middelen in redelijk afzienbare tijd een specifieke vaardigheid kunt verbeteren. Toonladders zijn voor sommige muzikanten een goede oefening. Voor voetballers is het "balletje hoog houden" een prima training die je alleen of met een paar anderen kunt doen.

Een aantal jaar later valt de behoefte on te herhalen weg, of wordt veel minder. Iets één keer willen doen, komt ervoor in de plaats. Sommige zaken worden uitgesteld (zie uitstellen, een strijd tegen windmolens?) met vaak het excuus dat er beter (of alleen ) resultaat komt onder hoogspanning.

Misschien ligt het probleem toch bij iets anders. Stellen we niet meestal zaken uit die complex lijken? En kunnen we wel beginnen aan iets wat een te groot probleem is? Er is een taak bij het ouder worden: een complex probleem moet eerst worden opgedeeld in kleine, deelproblemen. Daar heeft een kind nog niet veel mee te maken. Fantasie (het kasteel in het bos bestaat uit een paar takken) kan veel oplossen en vaak ook de concrete steun van verzorgers of leerkrachten.

Het opsplitsen van grote, ingewikkelde zaken is een taak op zich en dit vereist veel inzicht dat in veel gevallen nog niet verkregen is. Bij sport- en muziekstudie bestaan veel oefeningen die handvaten aantikken om voortgang te boeken. Je word fitter van kleine fysieke herhalingen (push-ups enz) en, voor de beheersing van een muziekinstrument liggen (hoewel misschien wat saai) toonladders en etudes klaar voor je. Een tekenaar kan vormen van gips natekenen en afwisselen met modelschetsen. Maar waar zijn de oefeningen voor de CMD’er?

Een zinvolle oefening kenmerk zich door drie elementen: een eenvoudig, haalbaar doel, instructie waarbij variabelen aan te passen zijn en een gemakkelijke uitvoerbaarheid in de directe omgeving.