Hieronder zie je twee maal hetzelfde voetpad, langs Berchem treinstation. De linker foto is met zonlicht, daarnaast de stituatie met de verlichting die bij de overkapping van het perron hangt. De schaduw van de leuning van de balustrade is telkens heel goed zichtbaar maar de schaduw van de dunne spijltjes lijkt in vroege ochtend verdwenen.
Schaduw is totaal anders
Al snel is duidelijk dat de horizontale rij van lampen het licht verstrooid zodat de schaduw van de dunne spijltjes zo verspreid en wazig wordt dat die niet meer zichtbaar wordt.
Analogie met de grot van Plato?
Een vergelijking met de allegorie van Plato is misschien wat ver gezocht. Toch zien we waarschijnlijk nooit of zelden, de werkelijkheid puur maar eerder een projectie (schaduw) vanuit onze (beperkte) visie. We werpen een theoretisch licht op een onderwerp en vergeten zo misschien dat dit essentieel onderdelen niet toont.
Beoordelen van werk
Bij het vaststellen of bijv. een student een voldoende verdient, wordt werk (zijn of haar inspanning die deels moeilijk te bekijken is) doorgelicht op een wijze die – misschien – overeenkomt met de kunstmatige verlichting van de tweede foto. Docenten proberen “alles” goed te belichten maar zien zo mogelijk een vertekend beeld? De “lampen” lijken perfect alles in beeld te brengen: hier wordt het hele voetpad toch ideaal verlicht?
Een voorbeeld van Hugo Roelandt
Bij de tentoonstelling (voorjaar 2025 in het M HKA, Antwerpen) van de kunstenaar Hugo Roelandt was een installatie te zien die dit aspect van licht en schaduw nog treffender toont. Hieronder zie je dat de twee spots de tafel compleet laten verdwijnen in de schaduw.
Dit is een kleine bedenking op basis van een observatie, ’s morgensvroeg op weg naar de trein.
